Wijnblog Ahr (deel 2) – We Ahr open!

Onlangs zijn we weer op wijntrip geweest naar de Ahr. In de zomer van 2020 waren wij hier voor het laatst. Nou geeft de zomer sowieso al een hele andere aanblik aan het wijngebied (lees: volle trossen), maar nu was het extra bijzonder omdat wij er niet meer geweest zijn sinds in juli 2021 het Ahrdal getroffen is door verschrikkelijke overstromingen, beter bekend als de ‘Flutkatastrophe’.

Deze overstromingen lieten het gebied verwoest achter en het opkrabbelen verloopt traag. Ook de wijnbouw werd hard getroffen. Flessen, vaten en materieel werden meegesleurd in de modderstromen, wijnkelders en proeflokalen liepen helemaal onder en ongeveer een tiende van de wijngaarden is verwoest. Nu, een paar jaar later, is het gebied nog niet helemaal hersteld maar zijn de wijnhuizen weer open en staan ze te springen om bezoekers onder het motto “We Ahr open”. Dat laten wij ons geen twee keer zeggen, dus op naar de Ahr!

De Ahr, één van onze favoriete wijnbestemmingen is slechts zo’n 2,5 uur rijden vanaf ‘s-Hertogenbosch. Op het programma dit weekend: verrassende wijnproeverijen, de mooiste uitzichten vanaf de steile wijngaarden en een zalig wijnmakersdiner!

Het dorpje Bad Neuenahr-Ahrweiler vormt het centrum van het Ahrdal. Dit gedeelte bestaat eigenlijk uit twee aan elkaar gegroeide dorpjes, waarvan het gedeelte Ahrweiler een stuk ouder en pittoresker is. Je kan heerlijk slenteren door de straatjes van dit ommuurde middeleeuwse plaatsje. Hou overigens in je achterhoofd dat op zondag alles dicht is. Voordeel, je hebt dan de straten voor jezelf!

Wij verbleven dit weekend in hotel Rodderhof. Dit hotel zit in een prachtig gerestaureerd vakwerkhuis, in het oude centrum van Ahrweiler. Er is een heerlijk terras, waar je in de zomer fantastisch onder een parasol kan vertoeven. In de winter toveren ze dit om tot winterwonderland. Een perfecte uitvalsbasis om het Ahrdal verder te ontdekken!

Dit gedeelte van Bad Neuenahr-Ahrweiler is een stuk moderner en hier vind je grotere hotels, kuuroorden, casino’s maar ook prachtige parken zoals het Kurpark. De Ahr stroomt dwars door dit dorpje, en dat is meteen ook de reden dat het nog erg ‘in herstel’ aandoet. Waar je langs de Ahr eerder nog heerlijke relaxbankjes aantrof, is het nu kaal met her en der nog een afzethek. Hopelijk lukt het om ook dit gedeelte weer in ere te herstellen!

Na aankomst begon de zon te schijnen, dus snel op zoek naar een paar ‘aussichtpunkten’ om een aantal mooie kiekjes te maken! De wandelroute Rotweinwanderweg leent zich hier heel goed voor. Deze wandelroute loopt tussen de steile wijnranken en biedt op verschillende punten een prachtig uitzicht! Mocht je meer tijd hebben dan wij dit weekend, dan is het wandelen van deze 35 kilometer lange route echt een aanrader!

De Ahr is één van de kleinste wijngebieden van Duitsland en beslaat ongeveer 545 hectare aan wijngaarden, normaal gesproken goed voor zo’n 30.000 hectoliter wijn. Het wijngebied bevindt zich op de grens van waar wijnbouw op de wereld kan plaatsvinden, namelijk net boven de 50e breedtegraad. Dit benadrukt het belang van terroir, het warme microklimaat en bekwame wijnmakers! De hellingen van de wijngaarden zijn ontzettend steil, zo’n 70% van de hellingen is aangewezen als ‘Steillage’ wat betekent dat ze een hellingspercentage van 30% of meer hebben. Hierdoor worden de druiven optimaal blootgesteld aan de zon, maar betekent ook een behoorlijke klus (en kosten) voor de wijnmakers omdat bijvoorbeeld machinaal oogsten niet overal mogelijk is.

Het grootste gedeelte van de wijnbouw bestaat uit rode wijn (zo’n 87%). De belangrijkste druif is de spätburgunder (pinot noir). Hier worden voortreffelijke rode wijnen van gemaakt, maar ook zogenaamde ‘blanc de noir’ wijnen, zie ook wijnblog Ahr deel 1. Ook de nakomeling van de spätburgunder, namelijk de frühburgunder (pinot madeleine), levert mooie wijnen op! Dit is een spontane mutatie van de spätburgunder, die twee weken eerder rijp is. Vaak wat voller en zachter, maar ook een enorme lastpak voor wijnmakers omdat deze druif vatbaarder is voor rot.

Als het om witte wijnen gaat, zetten riesling en de witte ‘pinots’ de toon. Wij hadden onze zinnen vooral gezet op heerlijke spätburgunders, maar zijn tijdens deze trip mega verrast door de witte wijnen die in de Ahr gemaakt worden. Naast een paar mooie spätburgunders en blanc-de-noirs zijn er dit keer meerdere flesjes weissburgunder (pinot blanc), grauburgunder (pinot gris) en riesling ‘alte reben’ (oude wijnstokken) mee naar huis gegaan!

In de Ahr kan je bij verschillende wijnproducenten wijnen proeven. Er zijn kleinere wijnboeren, maar ook grotere producenten die aangesloten zijn bij het Verband Deutscher Prädikats- und Qualitätsweingüter (VDP). Dit is een vereniging waar zo’n 200 Duitse wijnhuizen bij zijn aangesloten en afspraken – regels, geen wetgeving – met elkaar hebben gemaakt over kwaliteit en rendement. Je herkent een wijnhuis dat is aangesloten bij het VDP aan het logo met een adelaar op de fles.

Om de continuïteit en kwaliteit van Duitse wijnen te waarborgen, heeft de VDP een classificatie in het leven geroepen. De hoogste categorie en absolute top is de ‘Grosse Lage’, ook wel ‘Grosses Gewächs’ genoemd (vgl. Grand Cru). De Grosses Gewächs wijnen herken je aan het GG embleem op de hals van de fles, of het staat er gewoon op.

Er zijn een aantal toplocaties van wijngaarden in de Ahr die Grosses Gewächs wijnen produceren. Een aantal van deze locaties kwamen wij tegen tijdens onze wijntrip:

De locatie Landskrone wordt gekenmerkt door leisteen uit de Devoon periode (lees: zo’n 400 miljoen jaar geleden) en produceert minerale wijnen, die zeer goed kunnen rijpen. Wij proefden bij Weingut Nelles de B48 Spätburgunder Landskrone. Het leuke is dat bij Weingut Nelles de verschillende bodemsoorten te zien zijn in glazen potten, dan krijg je er echt een veel beter beeld bij!

De Neuenahrer Sonnenberg in Bad Neuenahr geeft krachtige en volle wijnen met veel fruitigheid dankzij de zachte zandsteen en leisteen die tijdens de IJstijd zijn ontstaan. De wijngaard doet zijn naam eer aan met zijn ligging pal op de zon! Hier staat veel frühburgunder aangeplant. Wij proefden de Adeneuer Neuenahrer Sonnenberg Frühburgunder. Een heerlijke fruitige wijn, de frambozen vliegen je glas uit!

De wijnstokken van de Neuenahrer Schieferlay (leisteen) profiteren van het volledige potentieel van het waterreservoir met rijke voedingsstoffen. De wijnen van deze wijngaard zijn zeer complex, gelaagd en ontwikkelen door de jaren heen een samenspel van verschillende aroma’s. Wij proefden de SL Spätburgunder Schieferlay van Weingut Nelles, welke geldt als een van de topwijnen die hier vandaan komt.

De 45% helling van de Rosenthal locatie wordt gekenmerkt door leem en grauwacke (gesteente). Deze zuidelijke helling levert bijzonder krachtige en expressieve wijnen op. Typerend voor de wijnen van deze wijngaard is de geur van bessenfruit, aardbei en bloemige tonen, zoals we proefden in de Rosenthal Spätburgunder bij J.J. Adenauer.

In de wijngaard Kräuterberg rond het dorp Walporzheim gaat terug tot de Romeinse tijd, toen er naast druivenranken ook mediterraanse kruiden werden verbouwd. Je vindt hier nog steeds kruiden zoals rozemarijn en bieslook, wat je terugproeft in de wijnen, zoals in de Kräuterberg Spätburgunder van J.J. Adenauer.

Ingebed in deze locatie vind je de kleinste wijngaard van Duitsland, de Gärkammer. Wij proefden bij J.J. Adenauer de Spätburgunder Gärkammer, gemaakt van 100 jaar oude pinot noir wijnstokken. Wat ons betreft de winnaar van de wijntrip!

Weingut Nelles is zo’n wijnhuis dat is aangesloten bij het VDP en heeft niet stilgezeten! Waar we in 2020 nog ontvangen werden in het kantoortje, werden we nu verwelkomd op een keurig aangelegde parkeerplaats, waar de vlaggen wapperden en waar nu een groot proeflokaal gesitueerd is.

De geschiedenis van Weingut Nelles gaat terug naar 1479, toen het huis de eerste pacht betaalde voor de wijngaard aan de Landskrone. Wij werden ontzettend hartelijk ontvangen, en proefden hier verschillende witte wijnen, de blanc-de-noir en rode wijnen.

Ook proefden we hier de likeurwijn Ahr 7. Dit is een op Port geïnspireerde versterkte wijn, gemaakt van de spätburgunder. Het is een product van een bijzondere samenwerking tussen 7 VDP wijnhuizen. Zij hebben de handen ineengeslagen en de spätburgunderdruiven van hun beste wijngaarden samengebracht en gevinificeerd tot een soort portwijn. De wijn heeft 3 jaar gerijpt in eikenhouten vaten. Erg leuk om te proberen! Wij zijn enorme Portfans, zoals je kan lezen in ons wijnblog Porto en eerlijk is eerlijk, doe ons maar een glaasje port!

De volgende stop: Weingut J.J. Adenauer. Dit wijnhuis stamt uit de 16e eeuw en bezit zo’n 15 hectare aan wijngaard, voornamelijk steile terraswijngaarden van leisteen, ‘slate’ in het Engels en ‘schieferlay’ in het Duits. Adenauer is een topproducent van de – hoe zij het zelf noemen – Slateburgunder. En daar zijn wij het helemaal mee eens! Wauw! Wat een prachtige wijnen. De absolute topper is wat ons betreft de GG spätburgunder Walporzheimer Gärkammer. De wijnmaker vertelde ons dat ze sinds een aantal jaar geen nieuwe houten vaten meer gebruiken voor de Grosses Gewächs wijnen, waardoor deze wijnen extra fruitig zijn!

“Willen jullie nog wat drinken terwijl ik jullie bestelling klaarmaak?” Nou, zeker wel! Terwijl wij wachtten op het inpakken van de doosjes wijn, genoten wij van een tweetal bubbels! En ja, daar hadden we eigenlijk de proeverij mee moeten beginnen, maar liever aan het eind dan helemaal niet. Want wat waren deze bubbels lekker! We dronken de 2019 Blanc de Noir Brut en de 2018 Blanc de Blanc Brut Nature. Die we op de valreep nog even toevoegden aan onze bestelling.

’s Avonds schoven wij aan bij het wijnmakersdiner met Weingut Kriechel in hotel-restaurant Hohenzollern. Het was echt een waanzinnig leuk aangeklede avond, vol heerlijke wijn-spijs combinaties en verhalen van de wijnmaker. Volledig in het Duits schalden de omschrijvingen en achtergronden van de wijnen door de microfoon, waardoor wij ons weer even waanden in een Duitse luistertoets op de middelbare school.

We startten met een heerlijk aperitief, een 100% pinot meunier brut nature. Wij zijn onwijs fan van 100% pinot meunier bubbels, meer daarover lees je ook in ons wijnblog over de Champagne!

Na het voorgerecht werd er bij het tussengerecht een ‘blind date’ geschonken. We kregen twee glazen witte wijn, waarbij we niet wisten wat het was. Wat bleek? Beide riesling, met één jaar leeftijdsverschil. Maar dat kon je proeven, wow!

Bij het volgende tussengerecht en het hoofdgerecht werden telkens 2 wijnen geschonken, om ook zelf te kunnen ervaren wat het verschil in wijn-spijs combinatie is. Ontzettend leuk!

Er worden met regelmaat wijnmakersdiners georganiseerd in de Ahr, echt een must-do als je het wijngebied bezoekt. Wat ons betreft ook de perfecte afsluiter van ons wijnweekend. Volgeladen met prachtige doosjes wijn reden wij weer terug naar huis, nu al zin om één van de meegebrachte flesjes te openen!